کاشی ایرانی


کاشی ایرانی

کاشی ایرانی چگونه است؟

ساخت کاشی ایرانی در حدود سال 1200 هجری قمری آغاز شد و تزئینات کاشی های ایرانی در قرن 18 و 19 به اوج خود رسید.

در هر توری که برای اولین بار بازدید می‌کند، «باید» البته وجود دارد:

خرابه‌های باستانی تخت جمشید، باغ‌های شیراز، کاخ‌ها و مساجد اصفهان، جواهرات تاج در تهران. اما تقریباً در هر محیطی، هنر در یک دید آشکار پنهان می‌شود: در فرش، خوشنویسی، سفال، مینیاتور، و مورد علاقه: کاشی‌های ایرانی، که به‌طور سرگیجه‌آور و هذیان‌آمیز جادویی هستند.

به زبان ساده ایران زیباترین کاشی کاری دنیا را دارد.

در طول قرن‌ها، آجر و کاشی لعاب‌دار برای تزئین کاخ‌ها، مساجد، بناهای تاریخی، مقبره‌ها، ساختمان‌های رسمی، مدارس و مغازه‌ها استفاده شده است.

تأثیر کاشی های ایرانی در تاریخ هنر اسلامی جایگاه برجسته ای را به خود اختصاص داده است.

ایران (ایران کنونی) که به داشتن یکی از غنی‌ترین و متنوع‌ترین میراث هنری شناخته می‌شود.

از این هنر برای تزئین کاخ‌ها، ساختمان‌های عمومی، بناهای تاریخی، مقبره‌ها و بناهای مذهبی مانند مساجد و مدارس علمیه استفاده می‌کرد.

اهمیت کاشی کاری در معماری ایرانی از دو عامل مهم ناشی می شود.

اول نیاز به ضد آب بودن آجرهای سفالی ساده مورد استفاده در ساختمان سازی و دوم نیاز به تزیین ساختمان ها. از قدیم الایام در ایران از کاشی برای تزئین بناهای تاریخی استفاده می شد.

به هر کجای ایران که بروید کاشی های پر زرق و برق و رنگارنگ، پوشش دیوارها، گنبدها و مناره های مساجد و تزئین لبه های هر نوع ساختمانی از مدارس گرفته تا ادارات دولتی را خواهید دید.

گنبدهای کاشی کاری مساجد ایران که در رنگ آمیزی زنده یادآور تخم مرغ فابرژ است، احتمالاً یکی از خاطرات ماندگار شما از ایران خواهد ماند.

اولین شواهد آجر لعابدار، کشف آجرهای لعابدار در معبد عیلامی در چوقا زنبیل است که مربوط به قرن سیزدهم قبل از میلاد است.

از آجرهای لعابدار و رنگی برای ساختن نقش برجسته در بین النهرین باستان، معروفترین دروازه ایشتار بابل (حدود 575 قبل از میلاد) استفاده می شد، که اکنون بخشی از آن در برلین بازسازی شده و بخشهایی در جاهای دیگر وجود دارد. صنعتگران بین النهرینی برای کاخ های امپراتوری ایران مانند تخت جمشید وارد می شدند.

امپراتوری هخامنشی ساختمان‌ها را با کاشی‌های آجری لعاب‌دار تزئین می‌کرد، از جمله کاخ داریوش بزرگ در شوش و ساختمان‌های تخت جمشید.

امپراتوری بعدی ساسانی از کاشی‌هایی با طرح‌های هندسی، گل‌ها، گیاهان، پرندگان و انسان‌ها با لعاب تا یک سانتی‌متر استفاده می‌کرد. معرق های اولیه اسلامی در ایران عمدتاً از تزئینات هندسی مساجد و مقبره ها با آجر لعابدار تشکیل شده است.

کاشی کاری فیروزه ای معمولی در قرن 10-11 رایج شد و بیشتر برای کتیبه های کوفی روی دیوارهای مسجد استفاده می شود.

مسجد سید اصفهان (1122 م)، گنبد مراغه (1147 م) و مسجد جامع گناباد (1212 م) از بهترین نمونه‌ها هستند.

گنبد مسجد جامع عتیق قزوین نیز مربوط به این دوره است.

مشهورترین نمونه هنر اولیه کاشی روی اجناس، ریتون موزاییکی است که در کاوش‌های مارلیک کشف شد.

این کشتی دارای دو پوسته است. پوسته بیرونی با قطعات سنگ رنگی پوشیده شده است.

این شی به “هزار گل” معروف است. این هنر در دوره های هخامنشی، اشکانی و ساسانی پیشرفت کرده است.

در دوره صفویه، تزیینات معرق اغلب با تکنیک هفت رنگ (هفت رنگ) جایگزین می شد.

تصاویر بر روی کاشی های مستطیلی ساده نقاشی شده، لعاب داده شده و سپس پخته شده است.

علاوه بر دلایل اقتصادی، روش هفت رنگ آزادی بیشتری به هنرمندان می داد و زمان کمتری هم می گرفت. تا زمان قاجار که پالت رنگ ها با زرد و نارنجی گسترش یافت، رواج داشت.

هفت رنگ کاشی هفت رنگ معمولاً سیاه، سفید، اولترامارین، فیروزه ای، قرمز، زرد و حنایی بود.

سنت پارسی ادامه یافت و در بسیاری از نقاط جهان اسلام گسترش یافت.

کاخ‌ها، ساختمان‌های عمومی، مساجد و مقبره‌ها به‌شدت با نقش‌های رنگارنگ بزرگ، معمولاً با نقوش گل، و فریزهایی با پیچیدگی شگفت‌انگیز، از جمله نقوش گل و خوشنویسی و همچنین نقش‌های هندسی تزئین شده بودند.

عصر طلایی کاشی کاری ایرانی در زمان امپراتوری تیموری آغاز شد.

در تکنیک مورا، کاشی های تک رنگ را به قطعات هندسی کوچک برش می دادند و با ریختن گچ مایع بین آن ها سرهم می کردند.

این پانل ها پس از سفت شدن بر روی دیوار ساختمان ها مونتاژ می شدند.

اما موزاییک به مناطق مسطح محدود نمی شد.

کاشی ها برای پوشاندن سطوح داخلی و خارجی گنبدها استفاده می شد.

نمونه های بارز این تکنیک در دوره تیموری می توان به مسجد جامع یزد (1324-1365م)، مسجد گوهرشاد (1418 میلادی)، مدرسه خان در شیراز (1615م) و مسجد مولانا (1444م) اشاره کرد.

تکنیک‌های مهم کاشی‌کاری در این زمان می‌توان به کاشی‌های گیره با گیره سفید و یا تسمه‌هایی اشاره کرد.

محراب ها به عنوان کانون مساجد معمولاً مکان هایی بودند که در آن پیچیده ترین کاشی های ایرانی قرار می گرفت.

محراب قرن چهاردهم در مدرسه امامی اصفهان نمونه برجسته ای از اتحاد زیبایی شناسانه هنر خوشنویس اسلامی و تزیینات انتزاعی است.

طاق نوک تیز، که طاقچه محراب را قاب می کند، کتیبه ای به خط کوفی دارد که در قرآن قرن نهم استفاده شده است.

یکی از شناخته شده ترین شاهکارهای معماری ایران، مسجد شاه اصفهان، متعلق به قرن هفدهم است.

گنبد آن نمونه بارز موزاییک کاشی است و سالن نماز زمستانی آن یکی از بهترین مجموعه‌های کاشی کوئردا سکا در جهان را در خود جای داده است. برای پوشاندن اشکال پیچیده تالار با الگوهای موزاییکی منسجم باید کاشی‌های متنوعی تولید می‌شد.

نتیجه یک پیروزی تکنولوژیکی و همچنین نمایش خیره کننده زیورآلات انتزاعی بود.

 کاشی ایرانی را چگونه و چه رنگی انتخاب کنیم؟

کاشی بین کابینتی:زیبایی آشپزخان ه و دکوراسیونن خانه­ های امروزی متمایل به برداشتن دیوار جلویی آشپز­خانه و ساخت آن به صورتی باز است، درنتیجه انتخاب  کردن نوع و رنگ مناسب کاشی بین ­کابینتی، کابینت­ ها، کفپوش ­های آشپزخانه و لوازم نورپردازی اهمیت دارد.

 

 طلایی:کاشی ایرانی بین کابینتیین کابینت­ های آشپزخانه استفاده می شود. از گذشته تاکنون دیوار آشپزخانه را با کاشی می­ پوشاندند.

 طلایی رنگی سنگین و موقر محسوب می شود پس نمی توان وسایلی را که در کنار آن قرار می دهیدرنگ ها یمتنوع و شاد باشد. چند رنگ محدود با طلایی هماهنگی بالایی دارند. رنگ های سفید، مشکی و تیره بیشترین تناسب را با رنگ طلایی را دارند.

 کاشی ایرانی

برای کابینت سفید: وجود کاشی های رنگی در کنار کابینت سفید باعث می شود تا فضای رنگی آشپزخانه متعادل شود و محیط دعوت کننده و جذاب به نظر برسد.

 طوسی: کابینت های سفید و طوسی های تیره و روشن نیز انتخاب های خوبی برای کاشی بین کابینتی طوسی محسوب می شوند. توجه داشته باشید که رنگ طوسی فضا را کوچک جلوه می دهد؛ پس برای آشپزخانه های کوچک از این رنگ استفاده نکنید.

 طلایی با کابینت های سفید: یکی از بهترین رنگ های مکمل برای طلایی رنگ سفید است. سفید اجازه می دهد تا بیشترین توجهات به رنگ طلایی کاشی معطوف گردد. بنابراین اگر تمام کابینت ها را از رنگ سفید انتخاب کنید چیدمان زیباتری خواهید داشت.

 طلایی با کابینت های مشکی: کابینت های مشکی با کاشی طلایی بین کابینتی را پیشنهاد می دهیم. رنگ طلایی و درخشان کاشی ها در میان کابینت های مشکی به خوبی خود را نشان خواهد داد.

 طلایی با کابینت های قهوه ای: کابینت های قهوه ای تیره و یا بلوطی در کنار کاشی های طلایی نمایی واقعا زیبا و جذاب را به وجود می آورد. از آن گذشته این انتخاب کاملا با سلیقه همه جور در می آید .

 سفید طلایی: رنگ سفید و طلایی هماهنگی خوبی با هم دارند و به همین دلیل کاشی های سفید طلایی با طرح های متنوع تولید و در آشپزخانه ها مورد استفاده قرار می گیرند.

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *